DOMY PODCIENIOWE NA ŻUŁAWACH

Domy podcieniowe na Żuławach Wiślanych są charakterystycznym elementem architektury wyróżniającym region. To duże, wiejskie budynki mieszkalne, do których prowadził oparty na słupach podcień wysunięty przed główną część konstrukcji.

Mieszkalne domy podcieniowe na Żuławach pojawiły się wraz z osadnikami mennonickimi oraz olederskimi w XVI i XVII wieku, kiedy wspólnota mennonicka opuściła Holandię wraz z falą prześladowań. Budynki, które wciąż można spotkać na Żuławach w większości pochodzą z późniejszego okresu, czyli z XVIII i XIX wieku. Istnieją także ślady podobnych budowli z okresu średniowiecza, co może przeczyć teorii wprowadzenia takich konstrukcji przez osadników z Niderlandów.

Domy podcieniowe są szkieletowymi, drewnianymi konstrukcjami, które wypełniano cegłą, tzw. holenderką. Nieoficjalnie uznawano, że wielkość podcienia i liczba słupów świadczyła o zamożności gospodarza. Początkowo podcienie pełniły funkcję magazynów, w których składowano zboże.

Wnętrza domów podcieniowych na Żuławach były dekorowane ozdobnymi balustradami, rzeźbionymi drzwiami, efektownymi piecami kaflowymi oraz ozdobnymi płytkami ceramicznymi.

NIE TYLKO PODCIENIE

Na Żuławach Wiślanych można spotkać także efektowne domy bez podcieni, w których część mieszkalna była połączona z zabudowaniami gospodarczymi, nazywano je zagrodami holenderskimi. Przykładem takiej architektury jest miedzy innymi monumentalna posiadłość w Cisewie (NAWIGUJ DO MIEJSCA), leżąca pomiędzy Stegną a Junoszynem.

GDZIE ZNALEŹĆ

Domy podcieniowe na Żuławach można spotkać w wielu miejscowościach rozsianych na Mierzei Wiślanej oraz na południe od niej. Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów takiej architektury jest dom z XIX wieku stojący przy trasie prowadzącej z Mikoszewa do ekspresowej S7, w miejscowości Żuławki (NAWIGUJ DO MIEJSCA).

Doskonałym punktem, w którym można zobaczyć charakterystyczną architekturę podcieniową jest też dom w Żelichowie. Powstała tu restauracja serwująca lokalne dania. Na miejscu można także spotkać się z przewodnikiem i obejrzeć dom podcieniowy od wewnątrz (NAWIGUJ DO MIEJSCA). Tuż obok znajdują się także Cmentarz Jedenastu Wsi oraz cerkiew greckokatolicka.


domy podcieniowe na żuławach
zagroda holenderska na żuławach
zagroda holenderska na żuławach