CMENTARZ JEDENASTU WSI

Cmentarz Jedenastu Wsi jest zbiorem starych kamieni i innych form nagrobnych, z których część datuje się na XVII wiek. Powstał na terenie dawnej nekropolii luteran i menonitów z Tiegenhagen.

Chowano tu menonitów oraz luteran z Tiegenhagen (obecnie Cyganek), a także Petershagen (Żelichowo), Reimerswalde (Cyganka), Tiegerwalde, Platenhof (obecnie część Nowego Dworu Gdańskiego), Pletzendorf (Starocin), Altendorf, Petershagenerfeld (obecnie część Nowego Dworu Gdańskiego), Haberhorst, Stobendorf (Stobiec) i Neuendorf.

Cmentarz Jedenastu Wsi powstał prawdopodobnie w roku 1639, kiedy usamodzielniła się gmina mennonicka.

Lapidarium zlokalizowane jest na niewielkim pagórku, tuż obok stojącego nieopodal, wówczas katolickiego kościoła św. Mikołaja. Nieco później to miejsce nazywano Cmentarzem Dziewięciu Wsi, ponieważ dwie osady połączyły się z innymi.

CMENTARZ JEDENASTU WSI. HISTORIA

Na niewielkiej przestrzeni można obejrzeć około siedemdziesięciu kamieni nagrobnych, z których większość odnaleziono w fundamentach wyburzonego budynku gospodarczego. Budynek ten sąsiadował z terenem lapidarium, a wszystkie kamienie pochodzą z okresu pomiędzy końcem XVII a końcem XVIII wieku.

Na kamieniach widoczne są podstawowe informacje dotyczące pochówku, a więc rok śmierci, nazwiska lub inicjały oraz gmerki, czyli proste graficzne znaki, które przypisywano do wiejskich gospodarstw na Żuławach.

Tuż obok Cmentarza Jedenastu Wsi znajduje się cerkiew św. Mikołaja, która przechodziła burzliwe dzieje – szczególnie w okresie po zakończeniu II Wojny Światowej.

Do Cmentarza Jedenastu Wsi można dotrzeć drogą wojewódzką 502, która prowadzi ze Stegny do Nowego Dworu Gdańskiego. W okresie wakacyjnym dociera tu także Żuławska Kolej Dojazdowa – przystanek Cyganek.

Podobnie jak do większości miejsc na Żuławach, do Cyganka dojedziemy także na rowerach. Pamiętajcie jednak, że wzdłuż drogi 502 nie została wybudowana ścieżka dla rowerzystów ani szerokie pobocza, a ruch na trasie Stegna – Nowy dwór jest duży, szczególnie w dni rozpoczynające i kończące letnie weekendy. Zalecamy więc szczególną ostrożność, szczególnie, jeśli na rowerową wycieczkę wybieracie się z dziećmi.



ZOBACZ TEŻ: